Tentoonstellingscatalogus

Storm - Jan Cremer, de jonge jaren € 24,95
Storm - Jan Cremer, de jonge jaren

24 April 2020 werd Jan Cremer 80. Een moment voor een terugblik. Over zijn jeugd in Enschede, over zijn kunst, over zijn ouders. Dit boek kijkt terug in beelden: uit kranten en tijdschriften en vooral veel foto’s uit het privé-archief van Jan Cremer. Jan schreef in een van zijn boeken: ‘Nu weet ik dat ik dat onrustige van hem [zijn vader] heb, hè. Altijd verder willen, over de grenzen. Op zoek naar een nieuwe horizon. Waarom ik nu pas over hem schrijf? Omdat ik altijd met mezelf bezig was. Ik moest zelf de wereld veroveren, snap je? Mezelf vinden.’ Het grote succes van Jan Cremer kwam in 1964 met 'Ik Jan Cremer'. Centraal daarbij is de bevrijding van de idealen van de jaren 50. Het is een voorbode van de vrije seks en wilde jaren 60. Dit leverde kritiek op. Over het boek werden Kamervragen gesteld, het werd fascistisch genoemd en voetbalvandalen werden beschuldigd van "Jan Cremerisme". Cremer zelf werkte hier flink aan mee, omdat hij er de commerciële mogelijkheden van zag. Toen een ijverige politieman in Hengelo begin 1964 exemplaren van Ik Jan Cremer in beslag nam, verschenen in enkele dagbladen steunbetuigingen van bezorgde ouders. Ze bleken alle te zijn geschreven door Jan Cremer.

Kim Kroes € 17,95
Kim Kroes

Het bijzondere aan het oeuvre van Kim Kroes is dat hij uitsluitend torsen maakt – en wel torsen van vrouwen. “De vrouw is het centrum van het universum. De torso is het mooiste onderdeel van het lijf. Dat is boeiender dan een heel figuur. Liever maak ik iets wat deels anatomie is, deels vorm. Ik probeer in mijn beeldhouwwerken abstractie over te laten gaan in organische vormen, zodat het passie en erotiek opwekt. Zo breng je spanning in een beeld.” In deze monografie, die verschijnt bij de solotentoonstelling van beeldhouwer Kim Kroes, komt ook de kunstenaar zelf aan het woord. Deze monografie gaat meer over de mens Kim Kroes en zijn drijfveren, ambities en ideeën. Hoe kijkt hij tegen kunst aan, wat zijn zijn inspiratiebronnen en waarom vindt hij de vrouw het universum van de wereld. Wie is zijn echte muze? Wat is de geïncarneerde energie in zijn beelden, een energie die als een aura rond zijn beelden zweeft.

Germaine Richier-De tovenares € 27,50
Germaine Richier-De tovenares

Germaine Richier (1904-1959) was een van de belangrijkste Europese beeldhouwers van vlak na de Tweede Wereldoorlog. In haar werk komen de dreiging en onrust van die tijd op indringende wijze tot uiting. Het ruwe, bekraste en aangevreten oppervlak van haar sculpturen, half mens en half dier, getuigt van een existentiële angst. Van grote invloed op de kunst van Richier was haar jeugd in de natuur van de Provence. In haar eigen tijd was zij een bekende naam voor het Nederlandse publiek, maar na haar voortijdige dood in 1959 waren haar sculpturen hier slechts zelden te zien. Dit boek is de eerste grote monografie over Richier in het Nederlands en biedt zestig jaar na haar overlijden de lezer de mogelijkheid om haar even boeiende als verontrustende werk te herontdekken.

Cremer - Noordwaarts € 19,95
Cremer - Noordwaarts

Sinds ongeveer 2005 schildert Jan Cremer zeegezichten. Als jonge matroos bevoer hij verschillende zeeën in het noorden van Europa. Die reizen maakten enorme indruk op hem. Behalve het fysiek zware werk en de schoonheid van de uitgestrekte watervlakten, de vrijheid die hij voelde, was er aan boord ook altijd de dreiging van het geweld van de natuur. Dat is terug te zien in zijn onstuimige doeken. Meestal is er een duidelijke zee en de hemel daarboven zichtbaar, maar soms is er geen duidelijke horizon, geen scheidingslijn te herkennen, zodat de doeken bijna abstract worden. Cremer: ‘Ik heb altijd naar de zee verlangd. Als kind al. Ik heb gevaren en wilde weten wat er achter de horizon zat.’ Als kijker wordt je in de kolkende massa water gezogen, Cremers zeegezichten zijn nooit kabbelend of spiegelglad, ze zijn woest en onrustig als de schilder en zijn leven zelf. Dit boek laat een overzicht zien van Cremers zeegezichten van de afgelopen 15 jaar.

Lucas Gassel van Helmond € 27,50
Lucas Gassel van Helmond

Dé meester van het landschap van de zestiende eeuw (ook wel Brabantse Gouden Eeuw genoemd): dat was Lucas Gassel (ca 1488 –1568/69). Museum Helmond presenteerde in het voorjaar van 2020 de eerste, grote overzichtstentoonstelling van zijn werk. Uitgeverij Waanders & de Kunst produceerde het boek bij deze expositie. De schilderijen van Lucas Gassel nodigen uit tot goed kijken. Weidse landschappen met kronkelende wegen en rivieren, verhalende scenes en minutieuze details komen dankzij Gassels schilderkwaliteiten tot leven. Hij was met tijdgenoten als Joachim Patinir en Herri met de Bles mede bepalend voor de ontwikkeling van de Nederlandse landschapsschilderkunst in de zestiende eeuw – van ‘decor’ voor Bijbelse of apocriefe verhalen naar een zelfstandig genre. Kunsthistorisch en materiaal-technisch onderzoek naar een deel van Gassels’ kernoeuvre leverde een schat aan nieuwe inzichten op. Het brengt het oeuvre van deze zestiende-eeuwse meester voor het eerst op een nieuwe manier voor het voetlicht. 450 jaar na zijn dood is het tijd voor een breed publiek om kennis te maken met Lucas Gassel van Helmond, meester van het landschap.

Collectie Paul Rijkens: Wiegman, De Smet, Sluijters € 24,95
Collectie Paul Rijkens: Wiegman, De Smet, Sluijters

De Unilever topman Paul Rijkens (1888-1965) had een enorme collectie van ongeveer 500 schilderijen en 300 etsen van voornamelijk Nederlandse en Belgische kunstenaars uit de eerste helft van de 20ste eeuw. Met kunstwerken van Gustave De Smet, Constant Permeke en Walter Vaes had hij de grootste verzameling Belgische kunst in Nederland. Andere favorieten waren Toon Kelder, Matthieu en Piet Wiegman, Leo Gestel en Jan Sluijters, waarvan hij maar liefst 55 schilderijen had. Dat Paul Rijkens één van de grootste industriëlen was die Nederland heeft gekend en voor ons land en Europa een zeer belangrijke rol heeft gespeeld in en na de oorlog is nauwelijks bekend, nog minder is zijn collectie bekend. Kunsthistoricus Kees van der Geer heeft de verzameling van Rijkens gereconstrueerd en de boeiende geschiedenis van deze industrieel, Europeaan én kunstverzamelaar in beeld gebracht.

Pablo Picasso &Henri Matisse-Beauty is a line € 21,95
Pablo Picasso &Henri Matisse-Beauty is a line

De lijn heeft zoveel zeggingskracht, dat met een simpele pennenstreek een herkenbaar gezicht, figuur of object op papier kan worden gezet. De lijn scheidt hoofdzaak van bijzaak, kleedt uit, tot alleen de essentie van een vorm overblijft. Geholpen door onze verbeelding, is de lijn daarmee de taal van de kunstenaar in de 20ste eeuw. De kunstenaar die niet langer de zichtbare werkelijkheid kopieert, maar een werkelijkheid wil tonen die hem of haar toebehoort. Een werkelijkheid vol eigen gevoeligheden en diepere betekenis. Het Rijksmuseum Twenthe in Enschede en Kunstmuseum Pablo Picasso in Münster presenteerden vanaf februari tot eind mei 2020 een dubbeltentoonstelling over de lijn in de moderne kunst. Van sierlijke lijnen en klassieke contouren van onder meer Picasso en Matisse (Enschede), tot spontane vormen en geometrische onderzoekingen van Cy Twombly en Gerhard Richter (Münster).

CRUX € 23,95
CRUX

De publicatie CRUX combineert het werk van 4 schilders uit Leipzig: Martin Kobe (1973), Mirjam Völker (1977), Robert Seidel (1983) en Titus Schade (1984). De vier studeerden aan de Leipziger Hochschule für Grafik und Buchkunst, waar ze les kregen van Neo Rauch en Arno Rink. De invloeden van Rauch en Rink zijn onmiskenbaar aanwezig en de virtuositeit in beheersing van schildertechniek is opvallend.

Rob van Koningsbruggen € 24,95
Rob van Koningsbruggen

Elk decennium krijgt Rob van Koningsbruggen (Den Haag, 1948) wel een grote museale tentoonstelling. En dat is nodig ook. Het is zaak de meest radicaal eigenzinnige schilder van Nederland op de voet te volgen, anders houdt niemand hem bij. De laatste tentoonstelling, een groot oeuvre-overzicht, vond plaats in het Gemeentemuseum Den Haag in 2002. Najaar 2019 maakte het Gemeentemuseum/Kunstmuseum Den Haag in samenwerking met de kunstenaar een tentoonstelling die de jaren 2003-2019 beslaat. Het boek dat bij deze tentoonstelling verschijnt, geeft aan de hand van prachtige afbeeldingen een overzicht van de schilderijen van Van Koningsbruggen uit deze periode. Veel schilderijen zijn afkomstig uit het atelier van de kunstenaar en zijn nog nooit eerder getoond. Daarnaast bevat de publicatie een interview van Kunstmuseum-directeur Benno Tempel met Van Koningsbruggen, waarin onder andere wordt ingegaan op Van Koningsbruggen’s werk, zijn voorbeelden en aversies. Het boek laat zien hoe een van de eigenzinnigste Nederlandse kunstenaars een alleskunner is, die blijft zoeken naar het moment waarop het schilderij het oog versteld doet staan.

Meester van Elsloo € 29,95
Meester van Elsloo

Aan het einde van de middeleeuwen bestond in het huidige provincie Nederlands Limburg en aangrenzende gebieden in Duitsland en België een levendige productie van houtsculptuur. De vraag ernaar was groot want de Luiks-Bourgondische oorlogen van de vijftiende eeuw hadden grote verwoesting aangericht en vele kerken moesten worden heropgebouwd en opnieuw worden ingericht. Vaak weten we niet wie deze beelden heeft besteld of wie ze gemaakt heeft, maar dat de makers, of beter ateliers, van zeer hoge kwaliteit waren laat het nog overgebleven werk duidelijk zien. Om toch enig houvast te krijgen werden deze beeldhouwers met een zogenaamde ‘noodnaam’ voorzien, en veruit de bekendste daarvan is de zogenaamde ‘Meester van Elsloo’. Om de beeldhouwkunst uit de noordelijke Maas-Rijnregio, en in het bijzonder de Meester van Elsloo beter onder de aandacht te brengen organiseerde het Maastrichtse Bonnefantenmuseum een tentoonstelling waar een representatief beeld wordt geschetst van deze meester, naast enkele bij naam gekende tijdgenoten uit dezelfde regio zoals Jan van Steffeswert en Kersten Woyers.

Boekbeeld € 19,50
Boekbeeld

De Amsterdamse School is een brede kunstbeweging die op een groot aantal terreinen haar sporen heeft nagelaten. Alles werd vormgegeven, ook boekbanden en boekomslagen. De kunstenaars en architecten wilden het leesgedrag van de bevolking te stimuleren. Hiervoor moest een boek niet alleen betaalbaar zijn maar er ook goed uitzien. In deze uitgave worden de mooiste boekbanden en boekomslagen van de Amsterdamse School uitgebreid beschreven en getoond.

Melle en het anarchisme € 19,90
Melle en het anarchisme

Melle Oldeboerrigter (1908-1976) is vooral bekend geworden door zijn schilderijen, die buitengewoon associatief zijn. Daarom werd en wordt hij wel surrealist genoemd, maar zelf vond hij die benaming volledig verkeerd. Hij schilderde (angst-)visioenen, die niet eenvoudig te duiden zijn door de vele motieven (waaronder de geslachtsorganen die zijn schilderijen in toenemende mate bevolkten) met telkens eigen verwijzingen. Melle was een meester in het fijn schilderen en in miniaturen. Minutieus waarnemen komt nog sterker naar voren in de vele tekeningen die hij achterliet. Het is de vraag of het anarchistisch engagement uit zijn jeugd ook in de naoorlogse schilderijen nog een rol speelt. de auteurs Bert Altena, historicus en lid van het bestuur van het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Fonds Jaap van der Laan, huisarts en lid van het bestuur van het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Fonds Koos Levy-Van Halm, kunsthistorica en biograaf van Melle Uitgangspunt van het Engagement van Melle is het anarchistische verleden van de kunstenaar, dat hij zelf later als een jeugdzonde beschouwde. Vanaf 20 februari 1926 tekende hij in het blad De Moker, orgaan van de gelijknamige anarchistische jeugdbeweging. Het verbinden van de idealen van toen met het vroege werk uit de jaren '30 van de 20ste eeuw en het naoorlogse werk van Melle is de rode draad in de tentoonstelling. Wat bleef over van zijn oude anarchistische idealen? Zijn de raadselachtige, seksueel getinte visioenen uit de jaren '50 tot en met de jaren '70 van de 20ste eeuw daar nog mee verbonden? Inderdaad blijken ook daarin nog sporen van Melles anarchistische periode te vinden. Dat mag een verrassing genoemd worden. Melles vroege engagement was dus meer dan een jeugdzonde.